رضا غنیلو، رئیس انجمن کارآگاهی ایران، اعلام کرد: در حال حاضر بهطور رسمی چیزی بهعنوان کارآگاه خصوصی در ایران وجود ندارد. آنچه دو سال پیش مصوب شد، شروع رشته کارشناسی رسمی دادگستری با گرایش کارآگاهی کشف علمی جرم است؛ زیرا کارآگاه خصوصی فاقد سازمان، تشکیلات و قوانین بود.
به گزارش عقیق نیوز، غنیلو گفت: افرادی با سوابق مرتبط و صلاحیت، در کنکور شرکت کردند، بالای ۷۰ درصد نمره حدنصاب آوردند، مصاحبه و تحقیقات محلی و استعلامات انجام شد و ۶۰ نفر در دوره اول یکسال کارورزی انجام دادند و بهزودی وارد خدمت میشوند.
رئیس انجمن کارآگاهی ایران توضیح داد: مسائلی که در پلیس دنبال میشود معمولاً جرمانگاری شده است، اما مردم گاهی مشکلاتی دارند که از نظر حاکمیتی جرم نیست؛ مانند تحقیق درباره خواستگار یا بررسی پیشینه طرفهای کسبوکار. همچنین کارشناسان کارآگاهی میتوانند به قاضی در پروندههایی که پلیس به نتیجه نرسیده، کمک کنند.
غنیلو تأکید کرد: کارآگاه خصوصی یا کارشناس دادگستری میتواند با افراد مصاحبه انجام دهد اما حق بازجویی ندارد، نمیتواند ورود به منزل کند و نمیتواند فردی را بازداشت کند؛ اینها از وظایف ضابطان دادگستری است. ابزار کارآگاه خصوصی، هوش، تجربه، دقت و ابزارهای عمومی است. درباره حمل سلاح باید تصمیمگیری شود، اما به نظر میرسد اسلحه برای آنها کاربردی نداشته باشد.
علاقهمندان میتوانند از طریق سامانه مرکز کارشناسان قوه قضاییه، وارد بخش استعلام کارشناس شده، گزینه «کارآگاهی علمی کشف جرم» را انتخاب کرده و فهرست کارآگاهان را مشاهده کنند. در سال اول گرایش نداریم، اما در آینده گرایشهایی مانند کلاهبرداری، سایبری، موادمخدر نیز مشخص میشود.
در دوره اول از بین ۶۰ نفر، ۴ کارآگاه خانم در حوزههای تشخیص هویت، آزمایشگاه جنایی، آگاهی و افراد مفقودی فعالیت میکنند. دستمزد کارآگاه خصوصی (پس از راهاندازی تشکیلات) مانند امور وکالتی توافقی است، در حالی که تعرفه کارشناسان رسمی دادگستری سالانه توسط رئیس قوه قضاییه تصویب میشود.
غنیلو گفت: افراد در حال حاضر در لوای وکلا بهعنوان کارآگاه فعالیت میکنند، چون کارآگاه خصوصی فعلاً قانونی نیست. بخشهای قضایی برعهده وکیل و بخشهای پلیسی پرونده برعهده کارآگاه است، اما هماکنون همه مسئولیت با وکیل است.

